Een Denkeres des Moederlands!

Vandaag begint de maand van de filosofie. Afgelopen zaterdag werd die feestelijk geopend met de inhuldiging van de nieuwe Denker des Vaderlands. Die overigens vrouw is.

©-Iris-Slock-De-DenkerDoor Stefan Brakman

Mannen voeren al sinds mensen kunnen schrijven de boventoon in de filosofie. Helaas, want er moeten geweldige ideeën en scherpe analyses verloren zijn gegaan door vrouwen onder te waarderen als interessante denkers. Gelukkig zijn er wel wát vrouwelijke filosofen serieus genomen. Denk aan Hannah Arendt, Simone du Beauvoir en meer recentelijk Judith Butler, Martha Nussbaum en Sarah Ahmed. Ik juich het toe dat Nederland dit jaar de eerste vrouwelijke Denker des Vaderlands heeft aangewezen: huisarts en filosoof Marli Huijer.

Ze belooft een interessante vervulling van deze rol. Voorganger Hans Achterhuis omschreef zich als ‘tegendenker’. René Gude noemde zich een ‘meedenker’. Maar Huijer wil als ‘tussendenker’ opereren: een filosoof die haar ideeën plaatst in relatie tot anderen (Trouw, 28 februari 2015). Geïnspireerd door Hannah Arendt (1906-1975) wil Huijer niet denken over mensen, maar in gesprek gaan met mensen. Géén theorieën over de samenleving, bedacht vanuit een luie stoel ergens in een kantoor. Wél theorieën die tot stand komen in samenwerking met mensen die midden in de maatschappij staan en deze dus vormgeven.

Huijer vindt dat ze het verschil kan maken doordat ze niet een Denker is, maar een Denkeres. Vrouwelijke filosofen, zo zegt ze, hebben nieuwe inzichten gebracht in de filosofie. Als voorbeeld noemt ze het begrip ‘nataliteit’: het geboren worden, verandering, een nieuw begin. Ze stelt dit tegenover de nadruk op vergankelijkheid van (mannelijke) filosofen als Hegel en Plato. Hopelijk weet zij dit soort nieuwe begrippen ook onder de aandacht te brengen en mensen weer anders te laten denken. En hopelijk komt haar droom uit: niet alleen de ideeën van de hoogopgeleide blanken onder de aandacht brengen, maar die van mensen uit alle delen van de samenleving.

Afbeelding: De Denker, Iris Slock

Deel op:

Leave a Reply