Ook homobloed is goed!

Bloed doneren is goed. Je redt er levens mee. Iedereen mag natuurlijk bloed ontvangen, maar om te bepalen wie bloed mag doneren is sprake van overduidelijke discriminatie. Nina legt uit hoe we uit deze paradox kunnen komen.

Door Nina Verweij

Yes!
Laatst kreeg ik een oproep op de mat. Voor de tweede keer mag ik weer bloed doneren. Yes! De huidige Nederlandse bloedbank, Sanquin, is opgericht in navolging van de Bloedbank die in 1924 in Engeland is opgericht door Sir Percy Oliver. Opvallend is dat hij het principe invoerde dat bloed gegeven moest worden zonder aanziens des persoons. Het logo van Sanquin is niet voor niets een oranje pelikaan, een teken van altruïsme en barmhartigheid. Elke keer als ik zo’n oproep zie, voelt het goed om mijn steentje bij te dragen, maar er is ook iets waar ik verdrietig van wordt.

Raar maar waar
Als je tegenwoordig donor wilt worden, moet je eerst een vragenlijst invullen en al snel volgt dan een ongemakkelijke vraag: of je als man wel eens met een man naar bed bent geweest. Wat blijkt: tot oktober 2015 mocht je als homoman nooit bloed doneren. Gelukkig mogen homomannen sinds die tijd weer bloed doneren, maar alleen als ze een jaar geen seks hebben gehad.

Wereldwijde uitsluiting
Het is moeilijk te rijmen dat een tolerant land als Nederland uitsluiting als deze toestaat. Maar de Nederlandse bloedbank is niet de enige die (12 maanden) uitsluiting van homemannen hanteert. Ook in België, Finland, Frankrijk en de Verenigde Staten gebeurt dit. Bloed geven mag dan een teken zijn van altruïsme, uitsluiting is dat zeker niet. Het is een bijna komische oplossing voor een tragisch probleem.

Wat is nou het probleem?
Volgens Sanquin – en statistieken – hebben homomannen (‘mannen die seks hebben met mannen’) meer kans op HIV. Dat is zo, en dat moet je ook niet ontkennen. Daarom test Sanquin op heel veel virussen, ook op HIV. Alleen is er niet gelijk te zien of het bloed ook het schadelijke virus bevat. Daarom weigert Sanquin op voorhand alle mannen die het afgelopen jaar (!) seks hebben gehad met mannen. Dat zorgt misschien voor zo veilig mogelijk bloed, maar is ook beledigend en discriminerend. In principe kan namelijk iedereen HIV krijgen. In 95% van de gevallen krijg je dat door onveilig seksueel contact. Homoseksualiteit is dus niet het probleem, maar onveilige seks!

(Niet zo) kwaad
Het maakt mij (hetero) kwaad. Maar er zijn ook homomannen die het helemaal niet erg vinden. Zie bijvoorbeeld Jonathan. Zijn opiniestuk gaat over dat hij als homo in België geen bloed mag doneren en dat eigenlijk helemaal niet erg vindt. “Het is absoluut niet gerechtvaardigd”, vindt Jonathan, “maar ergens moet een grens getrokken worden.” Er zijn veel homomannen die het wel erg vinden, bijvoorbeeld Lars, hij zegt: “Ik vind het echt belachelijk en daarom ben ik ook geen orgaandonor. Waarom zouden ze wel mijn organen willen en niet mijn bloed? Het is alles of niets.”

Paradox
Hoewel wereldwijd bloedbanken als Sanquin bloed tekort komen en er dus veel vraag is naar bloeddonoren, worden aan de andere kant hele groepen mensen categoraal uitgesloten om bloed te doneren. Paradoxaal? Hoe bedoel je? Ikzelf heb nooit getwijfeld, omdat ik weet dat Sanquin mijn bloed hard nodig heeft. Deze blog is daarom ook geen pleidooi tegen Sanquin of het doneren van bloed maar om aandacht te vragen voor deze wereldwijde overduidelijke discriminatie van homomannen.

Schermafbeelding 2016-03-10 om 15.04.02Hope, the mother of all fools beliefs
Maar er is hoop! Je moet niet in problemen denken, maar in oplossingen. Discriminatie is een hardnekkig en moeilijk op te lossen probleem. Maar dat het moeilijk is, wilt niet zeggen dat het oplossen niet kan!! Als donor kan je lid worden van de Donor Advies raad, het overlegorgaan tussen Sanquin en donors, en zo hopelijk een klein beetje invloed uitoefenen. Je kunt het een klacht invullen via het webformulier op de website of een klachtenbrief sturen. Ook zouden ze bloed langer kunnen bewaren om het later, wanneer de virussen in het bloed zichtbaar worden, te testen. Kost de bloedbank meer geld. Maar goed, dat kan dan mooi van de salarissen van het bestuur af.

Copyright afbeelding: Stefan Brakman & Esther Vis

Deel op: