Er zit liefde in metal

Is metal-muziek zo agressief als het lijkt? Twee Nederlandstalig-fans zoeken het uit.

Door Lauren Smits en Jeroen Pouw

"Metal Love" door Julie Dark
“Metal Love” door Julie Dark

Bij metal denken wij, twee Nederlandstalig-fans, aan dood, aan verderf, aan destructie en aan schreeuwen. Een vooroordeel, dat is duidelijk. Niet omdat het sowieso niet klopt, maar vooral omdat we allebei niks van metal af weten. Toegegeven: we kunnen het de helft van de tijd ook niet verstaan. We gingen op pad in de wereld van de metal-muziek en ontdekten: er zit liefde in metal.

Metalfan aan het woord

“Metal wordt door buitenstaanders heel smal gedefinieerd als ‘herrie en geschreeuw.” Zegt metalfan en drummer Jelle Verheijden (1995). Jelle: Terwijl het een van de breedste genres ter wereld is. Er zijn in metal wel meer dan zeventig genres te ontdekken. De verschillen binnen metal zijn eigenlijk net zo groot als binnen hiphop of klassieke muziek.”

Liedjes gaan niet allemaal over satanisme en geweld. Jelle: “Als je goed luistert naar de teksten, zie je dat ze maatschappelijke problemen aan de kaak stellen, zoals overmatig drugsgebruik, oorlogen en kapitalisme. Weer andere liedjes roepen op tot positiviteit en carpe diem.” Scroll naar beneden voor een paar door Jelle uitgezochte voorbeelden van zulke liedjes.

tumblr_ndcizrVEkS1s2tkpto1_500

Gemene deler

Martijn (1991) is al sinds zijn twaalfde fan en speelt in twee metal-bands de drums: “Over het algemeen zijn de mensen die van metal houden mensen die al wat mee hebben gemaakt. Mensen met een niet altijd even fijne jeugd. Die gemene deler maakt dat zeker binnen de scene de liefde en verbondenheid groot is.” “We’re all brothers of metal here in the hall” zingt de zanger van Manowar in het lied ‘Brothers of Metal’:

Maar breidt die liefde zich ook uit buiten de scene? Nee, lijkt het eerste antwoord te zijn. Het cliché over de gewelddadigheid van metal-fans komt niet uit de lucht vallen. Metal is een cultuur van afzetten tegen instituten als kerk, ouders en school. En de manier waarop is niet altijd vredelievend.

Vooral de Noorse black metal scene werd berucht toen het geassocieerd werd met satanisme en het in brand steken van kerken. Ook enkele moorden binnen de scene deden het genre niet veel goeds.

Constructief of destructief

“Enkele bands en vooral de media hebben zich hier te veel op gefocust, waardoor de hele scene een slecht imago kreeg. Maar niet iedereen stak kerken in brand hoor,” zegt panellid en journalist Jonathan Selzer van het Engelse muziekblad Metal Hammer in een interview met nu.nl uit 2010. Toch is geweld niet verleden tijd. Een week geleden nog meldde een fan dat hij mishandeld was door doommetal-band Danzig, omdat hij een foto maakte tijdens een optreden.

Over het algemeen lijken dit soort incidenten maar sporadisch voor te komen. Martijn betoogt dat metal-fans over het algemeen eerder constructief dan destructief gedrag vertonen: “Het valt me altijd op dat er zich onder de fans zo veel mensen bevinden die werken in het onderwijs of de sociale sector. De maatschappelijke betrokkenheid is groot.” Jelle: “Emile Roemer van de SP is ook een metalfan.”

Masculiniteit versus emancipatie

Dee Snider, The Twisted Sister

Op het gebied van emancipatie van vrouwen en gender-identiteit zijn de uitkomsten verschillend. “Metal is the last bastion of real masculinity,” zegt een zanger in de documentaire “Metal: a Headbanger’s journey”. Dit wordt bevestigd door  beelden van veelal blanke mannen die op een rolbevestigende ruige manier de interviewer te woord staan. Echter er is ook ruimte voor artiesten als The Twister Sister, die als mannelijke metalzanger optreedt in een jurk en met make-up op.

Daarnaast is ondanks het satanisme, de combinatie religie en metal helemaal niet gek. Gisele Marie uit Sao Paolo, moslim, burkadraagster én heavy metal-gitarist, stelt dat alle religies welkom zijn binnen metal: “Slayer, for example, is a trash metal band, who sings about satanic topics, but all of its members are practicing christians.” Ook zij beaamt dat metal constructief kan zijn: “The themes in my music may raise some critisisms about the way we live nowadays, but my intention is to always be constructive, to give a positive message or an idea.”

Praatjes versus praktijk

Tenslotte wil zingen over agressief gedrag niet zeggen dat je dergelijk gedrag in de praktijk brengt. Jelle: “Hoeveel rappers hebben daadwerkelijk al hun haters neergeschoten, reusachtige huizen en oneindig veel seks?” Misschien kan de muziek zelfs voorkómen dat je agressief gedrag in de praktijk toepast. Antoon Telgenhof, christelijk én metal-fan zegt daarover: “Frustratie en woede zit er bij iedereen wel in, ook bij niet-metalfans. Zowel vanuit christelijk als evolutionair perspectief kun je niet volhouden dat mensen aardig zijn. Metal belicht vaak die duistere kant. Het is een uitlaatklep. Door via muziek de confrontatie aan te gaan met wat lelijk is en krom, richt ik me verder op het goede.’’

Wij concluderen: Er zit (ook) liefde in metal. Metalliedjes gaan soms over geweld maar ook over vriendschap, solidariteit en de wereld een beetje mooier maken. Geweld en haat gaan hand in hand met emancipatie en maatschappelijke betrokkenheid. Wanneer de muziek wél agressief is, wordt die meestal ingezet als uitlaatklep en niet als uitnodiging om je te gaan misdragen. Metal is een beetje als het leven: alles zit erin, het is maar net wat je er uit haalt.


Je kunt de EP van Martijns band ‘Monuments’ hier beluisteren. En dan nu wat door metal-fan Jelle uitgekozen voorbeelden van lieve, opbeurende, progressieve of wereldverbeterende liedjes:

Deez Nuts – Like There’s No Tomorrow, subgenre: hardcore                                  

Een eerbetoon aan vriendschap. Afgezien van het “fuckin” en “shit” is dit gewoon net Jan Smit’s “Vrienden voor het leven”.

A toast to every friend I’ve ever had.
I love you all, and i hope you’ll all be with me till the bitter fuckin end.

Thy Art is Murder – Holy War, subgenre: deathcore

Thy Art is Murder doet een oproep tegen geweld: Laten we stoppen met elkaar het hoofd in te slaan vanwege religies.

Die for Christ
Die for Allah
Die for Jerusalem
Die for Torah

We will all die for nothing

Stray From the Path – Black Friday, subgenre: progressive hardcore

Een lied tegen het kapitalisme en de groeiende kloof tussen arm en rijk.

I’m still waiting for he world to see
What this life is supposed to mean.

You can’t buy me I’m not for sale.
Money won’t buy a heart of gold

Hundredth – Carry On, subgenre: melodic hardcore

Dit lied steekt je een hart onder de riem. De metal-versie van Keep your Head Up van Ben Howard en Don’t Stop, Never Give Up van S Club 7.

We will overcome anything and everything standing in our way.
Let go of all the things that keep us from pressing on.
Lift your head from the soil, lift your head from the toil. Breathe in life and move forward.

Deel op: