Emancipatie gaat altijd langzaam

Anja Meulenbelt is al zo’n veertig jaar activist. Wij en wat andere PEERtjes luisterden naar de tips en tricks van dit PEER-bestuurslid tijdens de september-PEERmeeting. We leerden: emancipatie gaat nu misschien traag, maar dat is niet heel anders dan vroeger.

Let op!: met emancipatie wordt in dit artikel alle vormen van emancipatie bedoeld: emancipatie van vrouwen, homo’s, kinderen, mannen, minderheden et cetera.

Schermafbeelding 2014-12-19 om 16.47.33Charlot Verlouw en Lauren Smits

Stel je voor, binnenkort vertrek je voor de zoveelste keer naar Palestina, je demonstreert regelmatig tegen racisme en je bent bezig met de Nederlandse versie van het boek Fifty Shades of Feminism. Welkom in het leven van Anja Meulenbelt (1945). In haar leven schreef ze wel veertig boeken over feminisme, Gaza maar ook over katten. Van de lessen die zij leerde in haar activistisch leven, nu en in het verleden, kan elke idealist wat opsteken.

Dat ik nu kan scheiden: dat is toch heel gewoon?

Hoewel je vaak hoort dat emancipatie tegenwoordig maar langzaam gaat ten opzichte van de roerige jaren zestig en zeventig, gelooft Anja dat het toen niet veel anders was dan de beweging die je sinds een aantal jaar weer ziet opkomen (met bijvoorbeeld de discussies rondom zwarte piet, vrouwen aan de top etc.). Emancipatie is moeilijk en dat is het altijd geweest. Anja: “Dat wat in de tweede golf tijdens de jaren 60 en 70 bereikt is, lijkt nu vanzelfsprekend. Maar dingen als echtscheiding, abortus en handelingsbekwaamheid: daar is hard voor gevochten.

Inmiddels staan de bladen vol met ‘Hoe kom ik klaar?’, ‘Mijn man slaat me’ of ‘Ik wil geen kinderen’.

Ook een plek waar je kon praten over wat je dwars zat, die in vrouwenpraatgroepen werd gevonden, en de ruimte die je elkaar gaf om te doen wat je wilt, waren heel vernieuwend. Het is haast niet meer voor te stellen wat een revolutie dat geweest is.”” Inmiddels staan de bladen vol met ‘Hoe kom ik klaar?’, ‘Mijn man slaat me’ of ‘Ik wil geen kinderen’. Het lijkt nu normaal, maar er is veel pijn en moeite in gestopt om die thema’s uit de taboesfeer te halen. En nu is er ook nog steeds van alles te doen. Een greep uit Anja’s to-do lijst: racisme, huiselijk geweld, voogdijrecht voor mannen en de kloof tussen arm en rijk.

Different time, same problems

Dat emancipatie langzaam lijkt te gaan is niets nieuws. Emancipatie kampt nog steeds met dezelfde problemen als toen. Drie lessen van Anja:

  1. Allereerst is emancipatie voor iedereen anders. Anja: “Je kunt niet zomaar beslissingen maken voor anderen. Je moet eerst zijn of haar problemen leren kennen.” Een witte hetero vrouw zoekt niet dezelfde emancipatie als een donkere homo man. De tip van Anja: blijf met elkaar in gesprek en zorg dat emancipatiegroepen en emancipatieorganisaties gemixt zijn.
  2. Als je dan weet wat er moet veranderen, hoe overtuig je daar de rest dan van? “Als je niet weet hoe je mensen mee moet krijgen, moet je bedenken hoe je zelf ooit van gedachten veranderd bent. Dan weet je hoe je anderen van gedachten kunt veranderen.”Gaza-expert Anja zelf bijvoorbeeld was lange tijd terug helemaal niet bezig met het conflict in Israël en Palestina. Ze probeerde er, net als veel andere Nederlanders, maar niet te veel aan te denken. Totdat zij voor een journalistieke opdracht werd uitgezonden naar Gaza. Bij aankomst reden zij en haar begeleider langs een lange rij mannen. ‘Wat doen zij hier?’ vroeg Anja. Haar begeleider vertelde haar dat deze Palestijnse mannen ’s ochtends drie uur moesten wachten om Israël binnen te komen en daar op een plein zouden wachten om te zien of hen voor die dag een baantje werd aangeboden. ’s Avonds stonden ze weer drie uur in de rij om thuis te komen. Deze ervaring zorgde meteen voor een grote mindset-verandering bij Anja die volgens haar iedereen kan overkomen.
  3. En dan is er nog dat obstakel dat je als idealist, zeker als je je inzet voor vrouwenemancipatie, nogal vaak als niet-cool, suffig en zeurderig wordt weggezet. “Iets hebben we niet goed gedaan vroeger, want je moet nog steeds eerst uitleggen wat feminisme is voordat je je punt kunt maken.” Het kan soms best pittig zijn om met kritische vragen en meewarige blikken om te gaan. “Maar als je gevoel hebt voor onrechtvaardigheid, hang je als je onrechtvaardigheid ziet. Dan blijf je je ervoor inzetten.”

Krijg je een knoop in je maag als je onrechtvaardigheid ziet? Gebruik het in de werelds voordeel en doe er iets mee! Ook al gaat het nog zo langzaam en is het soms een beetje moeilijk.

Deel op:

Leave a Reply